Raid 0 Raid 1 Raid 5 Raid 6 Raid 10 raid nedir neden önemlidir? Ne işe yarar?
Mayıs 20th, 2008 Gönderildi Centos, Genel, Linux, SanallaÅŸtırma, Vmware, asterisk, linux server, raid, voip, windowsMerhaba,
Bu makalede çok kısa olarak raid’in ne olduÄŸu neden önemli olduÄŸunu sade bir dil ile anlatacağım.
Yüksek kapasiteli voip sistemler için bu makale işinize yarayabilir.
Raid sadece voip ile ilgili deÄŸildir. Raid herkesin iÅŸine yarar :)
Raid bir disk yönetim biçimidir.
Raid controller kartları ya ana kart ile birlikte onboard gelir yada harici takılarak kullanılır.
Raid kullanılmayan sistemler de her bir disk kendi başına çalışır, kendi kaynaklarını tek başına kullanır, sistemin performansı tek bir diskin performansı ile sınırlıdır.
Raid kullanıldığında birçok hard disk birleştirilerek tek bir disk gibi davranması sağlanır.
Raid performans ve güvenlik için kullanılır.
Bir kaç tane raid modeli bulunmaktadır. Bunlardan en çok kullanılanları;
Raid 0 Stripe : En az iki disk gereklidir. Eğer iki disk ile yapılmışsa veriler iki diske bölünerek yazılır ve iki diskten birden okunur. Bu da hızı çok arttırır.
Ancak bu yöntemde güvenlik yoktur. Çünkü disklerden biri bozulursa dataların bir bölümü bozulan diskin içinde olacağından diğer disk bir işe yaramaz ve bilgileri kurtaramazsınız.
80 GB lik iki disk ile raid 0 yaparsanız toplam disk alanınız 160 Gb olur. Yani iki diskin alnı birden kullanılır.
Raid 1 Mirroring : Bu yöntem aynalama olara da adlandırılır. En çok kullanılan raid biçimlerindendir.
Raid 1 eğer 160 GB iki disk ile yapılmışsa toplam kullanım alanı 320 GB değil 160 GB olur. Çünkü İkinci disk birinci diskin aynısıdır.
Veriler yazılırken iki diske aynı anda yazılır. Okunurken iki diskten aynı anda okunur, ii diskin performansı kullanıldığından büyük hız artışı sağlanır.
Disklerden birisi bozulursa veri kaybı olmaz. Hemen bozulan disk sökülür ve yerine aynı boyutta boş bir disk takılır. Boş disk bir süre sonra dolu disk ile kendini eşitler ve iki disk yine bir birinin kopyası olur. Ne kadar fazla disk kullanılırsa o kadar çok performans sağlanır.
Hani sata diskler teoride 300 Mb / saniye yazar derler ya üreticiler…
10 disk ile saniyede 3.000 MB hıza erişmiş olursunuz teoride ama gerçekte bu hıza erişmek mümkün değil, ancak veri erişim ve yazma hızınız gerçektende çok artar.
Raid 5 hem performans hem de güvenlik sunar. Veri güvenliği ve performansı yüksek projelerde kullanılır.
Çok tekniğine girmeden şunu söyleyebilirim,
Raid 5 için en az 3 disk gereklidir. Veri 3 diske birden yazılır ancak raid’in ayarladığı aralıklarla disklerden birisi parity bilgisini tutar.
Raid 5 ile 3 disk den ikisinin toplam fiziksel alanını kullanmış olursunuz. Diğer disk parity bilgisi tutar.
Disklerden birisi bozulursa raid 1 de ki gibi yeni disk takarsınız ve sistem çalışmaya devam eder.
Peki akla şu soru geliyor raid 1 den farkı nerede?
Aynı güvenliği sağlamakla birlikte çok daha performans sağlamaktadır.
Disk sayısı arttıkça performansınız da artar.
Raid 6 da maksimum güvenlik sağlanır, iki disk aynı anda bozulsa bile veri kaybı oluşmaz.
Raid sistem ilk kurulurken tanımlanır.
Yani biosdan gerekli ayarlamalar yapılır. Raid’in kendi bios’a benzeyen ekranına girilir. Raid modeli seçilir raid 0 raid 1 raid 5 gibi.
Raid modeline karar verildikten sonra, mainboard’a takılı diskler biraz önce oluÅŸturulmuÅŸ raid alanına üye yapılır.
Örneğin raid 5 seçtiyseniz en az 3 disk olmadan raid yapılmaz, eğer 3 ve daha çok disk varsa örneğin 8 disk, bu 8 disk raid alanına üye edilir.
8 diskten birisi parity bilgisi tutmak üzere gideceği hesabı ile 7 diskin alanını tek bir disk gibi görürsünüz. Buna raid array deniliyor.
Bu raid aray oluştuktan sonra aray alanını hard disk gibi görürsünüz.
Gerisi aynı şekilde format atılır, partitionlar vs hepsi ayarlanabilir. Üzerine işletim sistemi kurulur, 1 GB lık bir dosya yazarken yazma işlemi disklere paylaştırıldığından maksimum yazma hızına erişirsiniz.
Tabi çok basit anlattım, google dan çok daha teknik ve doğru bilgileri aratıp bulabilirsiniz.
Birde unutmadan şunu belirtmeliyim ki her raid kartının bir cachesi bulunur. 256 kb 512 kb gibi.
Bu cache okuma ve yazma için genelde yarı yarıya bölünür. 512 cache ise 256 okuma 256 yazma için ayarlanır. Okuma yazma oranları % lik olarak ayarlanabilir. Default %50 dir.
Bir web sunucunuz varsa ve diske sürekli bir şeyler yazıyorsa raid e datayı verir raid datayı cache de tutar ve programa sisteme ben bu datayı yazdım der, sistem datanın yazıldığını düşünür ve hemen diğer işleme geçer, bu şekilde sistem çok hızlı çalışmış olur. Performans artar, ancak raid o datayı henüz diske yazmamıştır. Sadece hafızaya alıp yazmayı beklemektedir.
Peki raid bunu neden yapar?
Raid eğer aldığı datayı direkt diske yazmış olursa sistem raid in yazdım demesini bekler. Bu yazma işlemi de mili saniyeler olsa da on binlerce işlem aynı anda yapıldığı sunucularda vakit ve performans kaybettirir.
Ama raid datayı alır cachesi izin verdiği kadar işlemleri hafızaya almaya ve sisteme ben bu datayı yazdım sen işine bak demeye devam eder, cachesi dolunca hafızadaki dataları bir blok halinde diske yazar ve hafızasını boşaltır. veriler blok halinde yazıldığından ve tek bir seferde yazıldığından disk üzerinde çok fazla I/O yapılmamış olur. Bir bütün yazıldığından okunurken de performans sağlar.
Peki akla şu geliyor, raid datayı hafızaya aldı ve sisteme ben bunu yazdım diyerek işine devam etmesini söyledi, sistem datanın başarılı bir şekilde diske yazıldığını zannediyor, tam o anda elektrikler kesildi data kaybolacak mı?
Hemen hemen tüm raid kartların kendi pili var ve datayı 6 7 saat hafızada tutabiliyor. Bazıları günlerce.
Elektrik geldiğinde ilk iş, daha sistem açılmadan hafızada ki veriyi disklere yazmak olacaktır. Bu şekilde veri kaybı olmayacaktır.
Okumada ki cache ise siz bir veriyi talep ettiğinizde raid kartı bir tahminde bulunur siz 50 kb lik bir veri çektiniz ve raid kartı şöyle düşünür sistem bu bloğun geri kalanını da isteyebilir diye gider diskten o bloğu okur, ama sisteme vermez sistem ne zaman o dataya ihtiyaç duyar ve isterse hemen o anda raid datayı buyurun burada der, diskten gidip okumadığı için, hafızadan verdiği için de işlem çok hızlı gerçekleşir, buda performans demektir.
Raid hakkında bilinmesi gereken en önemli şeylerin bunlar olduğuna inanıyorum.
EÄŸer bir hosting firması iseniz datalara eriÅŸmek sizin için önemli ise kesinlikle sistemi tek bir disk’e mahkûm etmeyin.
İşlerinizde başarılar dilerim.
Suat COÅžKUN
Yorum göndermek için giriş yapmalısınız.